Önce namazın geçerli olması için gereken farzları, ardından Hz. Peygamber’in öğrettiği sünnet uygulamayı adım adım ve görsellerle inceleyin.
Bu bölüm ayrı bir namaz çeşidini değil, namazın geçerli olabilmesi için bulunması gereken şart ve rükünleri gösterir.
Altısı namaza başlamadan önceki şartlar, altısı namazın içindeki rükünlerdir. Bunlardan biri mazeretsiz terk edilirse namaz geçerli olmaz.
Hadesten taharetAbdestli olmak; gerekiyorsa gusletmek.
Necasetten taharetBeden, elbise ve namaz yerini dinen temiz tutmak.
Setr-i avretÖrtülmesi gereken yerleri namaz boyunca örtmek.
İstikbâl-i kıbleKâbe yönüne dönmek.
VakitKılınacak namazın vaktinin girmiş olması.
NiyetHangi namazın kılınacağını kalben belirlemek.
İftitah tekbiri“Allahu ekber” diyerek namaza başlamak.
KıyamGücü yetenin farz namazda ayakta durması.
KıraatNamazda Kur’an’dan okunması gereken miktarı okumak.
RükûEğilip rükû hâlini yerine getirmek.
SecdelerHer rekâtta iki defa secde etmek.
Ka‘de-i âhireSon oturuşta Tahiyyat okuyacak kadar oturmak.
Farzlar korunarak namaz; tekbirleri, tesbihleri, bekleyişleri ve duruşlarıyla güzel ve eksiksiz biçimde eda edilir.
Uygulama notu: Bu el kaldırma biçimi namazın sünnetlerindendir; namazın geçerliliğini belirleyen farz değildir. Kadınlar için Hanefî anlatımında eller omuz/göğüs hizasına kaldırılır. Mezhepler arasında ayrıntı farklılıkları bulunabilir.
Abdest alınır, temiz ve örtülü biçimde kıbleye dönülür. Ayaklar dengeli tutulur; kılınacak namaz kalben belirlenir.
Erkekler ellerin içi kıbleye dönükken başparmaklarını kulak yumuşağı hizasına getirir ve “Allahu ekber” der. Ardından eller bağlanır.
Sübhaneke, Eûzü-Besmele, Fâtiha ve gereken rekâtlarda bir sûre veya ayetler okunur. Bakış secde yerine yöneltilir.
“Allahu ekber” diyerek eğilinir. Eller dizlere yerleştirilir, sırt düz tutulur ve üç defa “Sübhâne Rabbiye’l-azîm” denir.
“Semiallâhü limen hamideh” diyerek doğrulunur; ayakta “Rabbenâ leke’l-hamd” denir ve beden sakinleşinceye kadar beklenir.
Tekbirle secdeye gidilir. Alın ve burun yere konur; eller başın iki yanında tutulur ve üç defa “Sübhâne Rabbiye’l-a‘lâ” denir.
Tekbirle oturulur, kısa bir sükûnetten sonra ikinci secde aynı şekilde yapılır. Sonraki rekâta kalkılır veya oturuşa geçilir.
Tahiyyat, Salli-Bârik ve Rabbenâ duaları okunur. Önce sağa, sonra sola “Esselâmü aleyküm ve rahmetullah” denilerek selam verilir.
Her hareketi ayrı ayrı inceleyin; acele etmeden bedenin yerleşmesini bekleyin.
Namaz kılınacak yere geçilir, kıbleye dönülür ve niyet edilir.
Tekbirden sonra eller bağlanır ve kıraat ayakta yapılır.
Eller dizlerde, sırt mümkün olduğunca düz tutulur.
Alın ve burun yere konur; her rekâtta iki secde yapılır.
Celse ve son oturuşta eller uylukların üzerine yerleştirilir.
Her vakitte farz namaz ile farzın öncesinde veya sonrasında kılınan sünnetler ayrı ayrı gösterilmiştir.
FARZ2 rekât farz
FARZ4 rekât farz
FARZ4 rekât farz
FARZ3 rekât farz
FARZ4 rekât farz
Ardından Hanefî mezhebine göre 3 rekât vacip vitir kılınır.
İlk iki rekâtın ortak akışını öğrendikten sonra üç ve dört rekâtlı namazların kıraat ve oturuş farklarına dikkat edin.
Öğlenin ilk sünnetinde ilk oturuştan sonra üçüncü rekâta kalkılır. İkindinin ve yatsının ilk sünnetlerinde ilk oturuşta Salli-Bârik okunması ve üçüncü rekâta Sübhaneke ile başlanması gibi Hanefî uygulamasına özgü kıraat farkları bulunur.
Hanefî mezhebine göre vitir üç rekât ve vaciptir. Her rekâtta Fâtiha’dan sonra bir sûre okunur. Üçüncü rekâtta kıraatten sonra eller kaldırılarak tekbir alınır, yeniden bağlanır ve kunut duaları okunur; ardından rükû ve secdelere geçilir.
Mezheplere göre vitrin hükmü ve kılınış biçiminde farklılıklar bulunabilir.
Gönüllü namazların vakit ve amaçlarına ilişkin kısa başlangıç rehberi.
Yatsıdan sonra, tercihen bir miktar uyuyup kalktıktan sonra ikişer rekât hâlinde kılınabilir.
Güneş doğup kerahat vakti çıktıktan sonra öğleye kadar kılınır.
Akşam namazından sonra ikişer rekât hâlinde kılınabilir.
Mescide girince oturmadan önce, kerahat vakti değilse iki rekât kılınır.
Meşru bir ihtiyacın hayırlı şekilde sonuçlanması niyetiyle kılınır.
Kararsız kalınan meşru bir işte hayırlısını istemek için iki rekât kılınıp dua edilir.
Dört rekâtlı nafile namazdır; kendine özgü tesbih düzeni ayrıntılı rehberden takip edilmelidir.
Ramazan gecelerinde yatsı namazından sonra kılınan müekked sünnettir.
Sayfadaki temel anlatım Diyanet İşleri Başkanlığı Namaz İlmihali’nin Hanefî uygulama esasları dikkate alınarak hazırlanmıştır. Farzların listesi bütünlüğü gösterir; sünnet ve uygulama ayrıntılarında mezhepler arasında farklılıklar görülebilir.
