Muharrem
Hürmet edilen aylardan biri; hicrî yılın başlangıcı.
AYLAR · MÜBAREK GÜNLER · İSLAM TARİHİ KRONOLOJİSİ
Hicrî takvim ve önemli İslam tarihleri
Hicrî ayların anlamını, dinî gün ve geceleri, Hz. Peygamber döneminden yakın tarihe kadar temel dönüm noktalarını aynı arşivde inceleyin.
TAKVİMİN TEMELİ
Hicrî takvim nedir?
Ayın dünya çevresindeki hareketini esas alan hicrî takvim 12 aydan ve yaklaşık 354–355 günden oluşur. Başlangıç noktası Hz. Muhammed’in 622 yılında Mekke’den Medine’ye hicretidir. Takvim Hz. Ömer döneminde resmî düzenlemeye kavuşmuştur.
Hicrî aylar ve anlamları
Safer
Hicrî yılın ikinci ayı. Uğursuzluk inancının dinî temeli yoktur.
Rebiülevvel
Hz. Peygamber’in doğumu ve hicretiyle ilgili hatıraların öne çıktığı ay.
Rebiülahir
Hicrî yılın dördüncü ayı.
Cemaziyelevvel
İslam öncesinden beri kullanılan ay adlarından biri.
Cemaziyelahir
Üç ayların öncesindeki son ay.
Recep
Haram aylardan ve üç ayların ilkidir.
Şaban
Ramazan’a hazırlık ayı; Berat gecesi bu aydadır.
Ramazan
Oruç, Kur’an, teravih ve Kadir gecesi ayı.
Şevval
Ramazan Bayramı ve altı gün orucuyla bilinir.
Zilkade
Haram aylardan biri; hac yolculuklarının yoğunlaştığı dönem.
Zilhicce
Hac, Arefe ve Kurban Bayramı günlerini içerir.
Önemli dinî gün ve geceler
Tarihler hicrî ay ve günlere göre verilir; miladî karşılıkları her yıl değişir.
Hicrî yılbaşı
Hicrî takvimin yeni yılı başlar.
Âşûrâ günü
Hz. Mûsâ ve kavminin kurtuluşu başta olmak üzere dinî hafızada önemli olaylarla anılır; oruç tavsiye edilmiştir.
Mevlid gecesi
Hz. Muhammed’in dünyaya gelişi anılır. Doğum gününün kesin tarihi konusunda farklı rivayetler vardır.
Regaib gecesi
Üç ayların başlangıcındaki rağbet ve yöneliş gecesi olarak ihya edilir.
Mi‘rac gecesi
İsrâ ve Mi‘rac hadisesinin hatırası; beş vakit namazın farz kılınışıyla ilişkilendirilir.
Berat gecesi
Bağışlanma, dua ve kulluk bilinciyle değerlendirilen gece.
Ramazan başlangıcı
Hilalin görülmesi veya astronomik hesapla oruç ayı başlar.
Kadir gecesi
Kur’an’ın indirilmeye başlandığı, bin aydan hayırlı olduğu bildirilen gece; 27. gece yaygın olarak ihya edilir.
Ramazan Bayramı
Oruç ayının ardından sevinç, ziyaret ve yardımlaşma günleri.
Arefe günü
Hacıların Arafat vakfesi yaptığı; hacda olmayanlar için orucu faziletli görülen gün.
Kurban Bayramı
Kurban ibadeti, hac menâsiki, paylaşma ve kardeşlik günleri.
İslam tarihinin başlıca dönüm noktaları
Bu kronoloji, binlerce olay içinden dinî, siyasî ve medeniyet tarihi bakımından yön belirleyen temel tarihleri bir araya getirir.
Hz. Muhammed’in doğumu
Mekke’de dünyaya geldi; bu yıl gelenekte Fil Yılı olarak anılır.
İlk vahiy
Hira mağarasında Alak sûresinin ilk ayetleriyle peygamberlik görevi başladı.
İlk Habeşistan hicreti
Baskı gören Müslümanlardan bir grup güvenli bir ülke arayışıyla Habeşistan’a göç etti.
Hüzün yılı
Hz. Hatice ve Ebû Tâlib’in vefatı Mekke döneminin en ağır kayıplarından oldu.
İsrâ, Mi‘rac ve Akabe
Mi‘rac hadisesi ile Yesriblilerle yapılan biatlar hicrete giden yolu hazırladı.
Medine’ye hicret
Mekke dönemini sona erdiren hicret, daha sonra hicrî takvimin başlangıç noktası kabul edildi.
Bedir Gazvesi
Müslümanların ilk büyük askerî karşılaşması gerçekleşti.
Uhud Gazvesi
Müslüman toplum ağır bir sınav yaşadı; Hz. Hamza şehit oldu.
Hendek Gazvesi
Medine, Selmân-ı Fârisî’nin önerdiği hendek savunmasıyla korundu.
Hudeybiye Antlaşması
İlk bakışta ağır görülen barış, tebliğ ve siyasî tanınma için geniş imkân doğurdu.
Mekke’nin fethi
Kâbe putlardan temizlendi; genel af ve merhamet siyaseti öne çıktı.
Veda Haccı ve vefat
Veda hutbesinin ardından Hz. Peygamber Medine’de vefat etti.
Hz. Ebû Bekir dönemi
Birlik korundu, ridde olayları aşıldı ve Kur’an’ın toplanma süreci başlatıldı.
Hz. Ömer dönemi
İdarî kurumlar gelişti; hicrî takvim resmen kullanılmaya başlandı.
Hz. Osman dönemi
Mushaf nüshaları çoğaltıldı ve önemli merkezlere gönderildi.
Hz. Ali dönemi
İç siyasî çatışmaların yoğunlaştığı dönemde birlik ve adalet mücadelesi verildi.
Emevîler
Şam merkezli devlet Endülüs’ten Orta Asya’ya uzanan geniş bir coğrafyaya ulaştı.
Endülüs’e geçiş
Müslüman ordular İber yarımadasına geçti; asırlar sürecek Endülüs medeniyeti başladı.
Abbâsîler
Bağdat ilim, tercüme, ticaret ve kültürün büyük merkezlerinden biri hâline geldi.
Malazgirt Savaşı
Anadolu’nun Türk ve İslam tarihi bakımından dönüşümünde önemli bir dönüm noktası oldu.
Haçlı seferleri dönemi
Doğu Akdeniz ve Kudüs merkezli uzun askerî-siyasî mücadeleler yaşandı.
Kudüs’ün yeniden fethi
Selâhaddîn Eyyûbî Hıttîn zaferinin ardından Kudüs’ü Haçlılardan geri aldı.
Bağdat’ın Moğollarca alınması
Abbâsî başkenti ağır yıkıma uğradı; siyasî ve ilmî dengeler değişti.
Osmanlı Beyliği’nin kuruluşu
Anadolu’nun kuzeybatısında doğan beylik büyük bir devlete dönüştü.
İstanbul’un fethi
Fâtih Sultan Mehmed’in fethiyle şehir Osmanlı başkenti ve büyük bir ilim-kültür merkezi oldu.
Gırnata’nın düşüşü
İber yarımadasındaki son Müslüman siyasî hâkimiyet sona erdi.
Osmanlıların Mısır hâkimiyeti
Memlük Devleti sona erdi; Hicaz’ın hizmet ve güvenliği Osmanlı idaresine geçti.
Saltanat ve hilâfetin kaldırılması
Osmanlı siyasî düzeni sona erdi; Müslüman dünyada yeni ulus devletler dönemi belirginleşti.
Daha ayrıntılı anlatım mı arıyorsunuz?
İSLAM TARİHİNİ AÇ →Devletler, şahsiyetler, bilim, sanat ve toplum tarihi için kapsamlı İslam Tarihi merkezine geçin.