Abdestin ve guslün Kur’an’daki temel hükmünü, Hz. Peygamber’in uygulamasını ve dikkat edilmesi gereken noktaları ayrı başlıklarla öğrenin.
Kur’an’ın bildirdiği farzlar ve sünnette açıklanan uygulama sırasıyla.
“Namaza kalkacağınız zaman yüzlerinizi, dirseklere kadar ellerinizi yıkayın; başlarınızı mesh edip topuklara kadar ayaklarınızı da yıkayın.”Mâide Suresi 5/6
Hz. Peygamber’in abdestini aktaran rivayetlerde elleri yıkama, ağız ve buruna su verme, organları genellikle üçer defa yıkama, sıraya ve suyu ölçülü kullanmaya özen gösterme anlatılır.
Farz olan organın bütünüyle bir defa yıkanmasıdır. Üç defa yıkamak sünnet uygulamasıdır.
Buhârî, Vudû; Müslim, Tahâret
Kalben abdest almaya niyet edilir; besmeleyle başlanır.
Eller bileklere kadar üçer defa yıkanır; parmak araları temizlenir.
Ağıza ve buruna üçer defa su verilir. Oruçluyken suyu fazla çekmekten kaçınılır.
Saç bitiminden çene altına, iki kulak arasındaki yüz bütünüyle yıkanır.
Önce sağ, sonra sol kol dirseklerle beraber üçer defa yıkanır.
Islak elle baş mesh edilir; kulaklar temizlenir.
Önce sağ, sonra sol ayak topuklarla beraber yıkanır; parmak aralarına dikkat edilir.
Abdest bitince kelime-i şehâdet ve rivayet edilen dua okunabilir.
Ön ve arkadan çıkan şeyler, bayılma veya aklı örten durumlar ve derin uyku temel örneklerdir. Kanama ve karşı cinse dokunma gibi meselelerde mezhep farklılıkları vardır.
Su bulunmadığında veya kullanılması sağlığa zarar verdiğinde temiz toprak cinsinden bir yüzeyle teyemmüm yapılabilir.
Özel durumunuzu sorun →Gusül; niyet ederek ağız, burun ve bedenin tamamını suyla yıkamak suretiyle hükmî kirlilik hâlinden temizlenmektir. Ayrıntılarda mezhep farklılıkları bulunduğundan temel hüküm ile sünnete uygun uygulama ayrı gösterilmiştir.
“Eğer cünüp iseniz iyice temizlenin.”Mâide Suresi 5/6
Kur’an guslün temel hükmünü bildirir. Bedenin tamamına su ulaştırmak bütün mezheplerde esastır. Hanefî mezhebinde ağza ve buruna su vermek de guslün farzlarındandır.
Hz. Âişe ve Hz. Meymûne’nin rivayetlerinde; ellerin ve mahrem bölgenin temizlenmesi, namaz abdesti alınması, suyun saç diplerine ulaştırılması, başa su dökülmesi ve bütün bedenin yıkanması anlatılır.
Buhârî, Gusül, 1; Müslim, Hayız, 35
Kalben cünüplükten, hayızdan veya nifastan temizlenmeye niyet edilir. Niyetin dille söylenmesi şart değildir.
Eller yıkanır; bedendeki maddî kir ve necaset temizlenir. Temizlik mahremiyet korunarak yapılır.
Hz. Peygamber’in uygulamasındaki gibi namaz abdesti alınır. Ayaklar, su biriken zeminde en sona bırakılabilir.
Başa üç defa su dökülür; suyun saç diplerine ve deriye ulaşması sağlanır.
Önce sağ, sonra sol tarafa su ulaştırılır; koltuk altı, göbek, kulak çevresi ve parmak araları kuru bırakılmaz.
Suyun bütün bedene ulaştığından emin olunur. Sabun ve şampuan temizlik içindir; guslün geçerlilik şartı değildir.
Boşalma olmasa dahi cinsel birleşme gerçekleştiğinde gusül gerekir.
Uyanıkken veya ihtilam sebebiyle meninin gelmesi guslü gerektirir. Rüya görülüp ıslaklık bulunmazsa gusül gerekmez.
Âdet veya lohusalık kanaması sona erdiğinde namaz ve benzeri ibadetler için gusül alınır.
Vefat eden Müslümanın yıkanması fıkıhta toplumsal bir yükümlülük olarak ele alınır; özel hükümleri cenaze rehberine aittir.
Hz. Peygamber, cünüplük guslünde örgünün çözülmesinin gerekmediğini; başa su dökülüp suyun saç diplerine ulaştırılmasının yeterli olduğunu bildirmiştir. Saçın yapısı ve kullanılan ürünler suyun deriye ulaşmasını engellememelidir.
Müslim, Hayız, 58Gusle niyet edilerek ağız, burun ve bedenin tamamına su ulaştırılmışsa duşla gusül gerçekleşir. Hanefî uygulamasında ağız ve burun unutulmamalıdır.
Gusül sırasında abdesti bozan bir durum meydana gelmediyse ve usulüne uygun gusül alındıysa ayrıca abdest almak gerekmez.
Suyun tırnağa veya deriye ulaşmasını engelleyen tabaka giderilmelidir. Kına gibi yalnız renk bırakan maddeler engel sayılmaz.
Cünüp kişi guslü namaz vaktini geçirecek kadar ertelememelidir. Uyumak veya yemek gerekirse mahrem bölgeyi yıkayıp namaz abdesti almak sünnete uygun bir uygulamadır.
Suyun normal biçimde bütün bedene ulaştığına dair makul kanaat yeterlidir. Tekrar tekrar yıkanmak gerekmez.
Bu rehber genel bilgilendirmedir. Sürekli kanama, ameliyat, yara, suyun zarar vermesi veya mezhebe özgü bir uygulama gibi özel durumlarda güvenilir bir din görevlisine ve gerektiğinde sağlık uzmanına danışın.
Bu konuda soru sor →